Axborot resurs markazi

Andijon davlat tibbiyot instituti  kutubxonasi 1955 yil  institut negizida tashkil qilingan. Dastlab kutubxona eski, kutubxona uchun moslashmagan 4 ta kichik xonadan iborat edi.  Kitob fondi  esa Rossiya  tibbiyot institutlaridan yordam sifatida jo‘natilgan 10-15 mingdan iborat adabiyotlar tashkil qilar edi.

Kutubxonaga 1955-1965 yillarda  A.K. Kaunbaev, 1965-1969 yillarda L.N.Illek, 1969-1981 yillarda N.I.Eletskaya, 1981-1987 yillarda L.R.Maynakskaya rahbarlik qildilar, 1988 yildan buyon esa M.Ahmedova  mudirlik qilib kelmoqda.

Dastlab kitobxonlarga faqat uch nafar kutubxonachi xizmat ko‘rsatar edi,  hozir esa 33 nafar kutubxona xodimi ishlamoqda. Ularning
7 nafari oliy ma’lumotli, ulardan 4 nafari maxsus kutubxonachi sohasi bo‘yicha  oliy ma’lumotli, 26 nafari  o‘rta maxsus ma’lumotli, ulardan 13 nafari  kutubxona sohasi bo‘yicha mutaxassislardir.

Kutubxona O‘zbekiston Respublikasi hukumatining “Ta’lim to‘g‘risida”gi qonun hamda “Kadrlar tayyorlash milliy dasturi” talablari asosida ta’lim muassasalarini  o‘quv adabiyot, o‘quv-uslubiy qo‘llanma, badiiy va boshqa turdagi adabiyotlar bilan ta’minlash borasidagi ko‘rsatmalarini ham izchil o‘rganib, amalga oshirib boradi. Kutubxona fondi  professor-o‘qituvchi va talabalar talablari asosida turli  adabiyotlar bilan boyitib boriladi.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Respublika aholisini axborot-kutubxona bilan ta’minlashni tashkil etish  to‘g‘risida”gi 2006 yil 20 iyundagi 381-sonli Qarori kutubxonalar tarmog‘ini zamonaviy talablar asosida  takomillashtirishning muhim bosqichi bo‘lib qoldi. Maskur qarorga muvofiq  Andijon davlat tibbiyot instituti kutubxonasi  Axborot-resurs markaziga aylantirildi.

Institut axborot-resurs markazida O‘zbekiston Respublikasining “Axborot-kutubxona faoliyati to‘g‘risida”gi Qonuni, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2011 yil 23 fevraldagi  “2011-2015 yillarda  axborot kommunikatsiya texnologiyalari asosida  axborot-kutubxona va axborot-resurs xizmatlarini yanada sifatli rivojlantirish choralari to‘g‘risida”gi PK-1487-sonli qarori, O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash Vazirligining 2011 yil 24 fevraldagi  56- sonli  “Axborot – kommunikatsiya texnologiyalari  asosida  axborot-kutubxona va axborot-resurs markazi xizmatlarini yanada sifatli rivojlantirish choralari to‘g‘risida”gi buyrug‘i, O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligini buyruqlari asosida ish tashkil qilinmoqda.

Institut  axborot – resurs markazi faoliyatini yanada takomillashtirish, foydalanuvchilarga qulay sharoitlar yaratish va zamonaviy jihozlar bilan ta’minlash maqsadida markaz uchun 2013 yilda yangi bino qurilib foydalanishga topshirildi. Ulardan 13 mingdan ziyod foydalanuvchilar  bahramand bo‘lmoqdalar.

Institut tasarrufidagi axborot-resurs markazining  umumiy fondi 303354 nusxani tashkil etadi, shundan:

  • Ilmiy adabiyotlar – 65855  nusxa
  • O‘quv darsliklar – 92111  nusxa
  • O‘quv qo‘llanmalar – 48630  nusxa
  • Badiiy adabiyotlar – 31771  nusxa
  • Boshqa turdagi adabiyotlar – 64987 nusxa

2012 yilda yangi 1452 nusxa, 168 nomda 26137016 so‘mlik  kitoblar sotib olindi. Jami fond 309866 nusxa bo‘lib, undan o‘zbek tilida (kiril) 85551 nusxa, lotin yozuvidagi adabiyotlar  14941 nusxani tashkil etadi.

2013 yilda yangi 1550 nusxa, 226 nomda 30273069 so‘mlik kitoblar sotib olingan. Jami fond 305592 nusxa bo‘lib,  undan o‘zbek tilida (kiril) 84633  nusxa, lotin yozuvidagi adabiyotlar  15320  nusxani tashkil etadi.

2014 yilda yangi 1937 nusxa 580 nomda 42118182 so‘mlik  kitoblar sotib olingan. Jami fond 303354 nusxa undan o‘zbek tilida (kiril) 83549 nusxa, lotin yozuvida 116110  nusxani tashkil etadi.

Axborot-resurs markazida 6 ta bo‘lim mavjud bo‘lib,  adabiyot  va elektron resurslar bo‘limi foydalanuvchilarga bevosita xizmat ko‘rsatadi. Foydalanuvchilarga qulaylik yaratish maqsadida 2 ta abonement  3 ta o‘quv zallari orqali xizmatlar tashkil etilgan.

Ilmiy-uslubiy bo‘lim axborot-resurs markazi bo‘limlari va shahobchalariga hamda institutga biriktirilgan. Ular 2 ta akademik litseylarga uslubiy maslahat beradi. Ular faoliyatini takomillashtirish uchun seminarlar va malaka oshirish mashg‘ulotlarini o‘tkazadi, ish reja, hisobotlar tayyorlaydi. “Institut olimlari tomonidan tayyorlangan adabiyotlar”, “Axborot-resurs markazi faoliyati haqida ma’lumotlar” nomli kartotekalar tashkil etilgan.

Axborot resurslarni qabul qilish, komplektatsiya va katalogizatsiya bo‘limi axborot-resurs markazining asosiy manbasi bo‘lgan an’anaviy nashr va axborot elektron shakllari bilan boyitilgan. Mavjud fond tarkibini maqsadli va zamon talablari darajasida bo‘lishini ta’minlaydi. Jamg‘arma fondiga kelib tushayotgan va undan chiqib ketayotgan hujjatlar bilan ishlaydi, adabiyotlarga ilmiy va texnik ishlov beradi. Yil davomida bo‘limga 1500-2000 nusxadan ortiq yangi adabiyotlar sotib olinadi.

Adabiyot va elektron axborot resurslar bo‘limida 1-3, 4-7 kurs talabalariga xizmat ko‘rsatish abonementlari, ilmiy o‘quv zali, institut yotoqxonasida istiqomat qilayotgan talabalar uchun o‘quv zal faoliyat ko‘rsatadi. Jumladan:

1-3 kurs talabalariga xizmat ko‘rsatish abonementi  institutning barcha yo‘nalishlari  1-3 kurs talabalarini o‘quv adabiyotlar bilan ta’minlaydi. O‘quv adabiyotlari semestr asosida beriladi. Abonementda   333 nomda,  45918  nusxada o‘quv adabiyotlari mavjud.

4-7 kurs talabalariga xizmat ko‘rsatish abonementi 4-7 kurs, OHI talabalari,  magistr, klinik – ordinator, professor-o‘qituvchilarga o‘quv sikl asosida o‘quv adabiyotlari beradi. Abonementda  360 nomda,  27744  nusxada o‘quv adabiyotlari mavjud.

Ilmiy o‘quv zalidan   institutning barcha  professor-o‘qituvchilar va talabalar foydalanadi. O‘quv zalida 54  turdagi gazetalar, 51 xildagi jurnallar tahlamlari mavjud. Kitobxonlar har kunlik yangiliklardan xabardor bo‘lib turishadi.

Talabalar turar joyidagi o‘quv zali institut yotoqxonasida istiqomat qilayotgan talabalarga xizmat ko‘rsatadi. U erda 15 xildagi gazeta, 14 turdagi jurnallar tahlamlari mavjud. Jamoat tashkilotlari bilan hamkorlikda ommaviy axborot tadbirlari muntazam o‘tkazib boriladi.

Marketing va axborot xizmatini ko‘rsatish bo‘limida foydalanuvchilarga kerakli axborotni izlash uchun an’anaviy (alfavit, sistemali, predmet kataloglari)va elektron ma’lumotlardan  foydalanish, bibliografik so‘rovlarni bajarish keng yo‘lga qo‘yilgan. “Gazeta va jurnal maqolalarini hisobga olish”, “Prezident farmonlari va qarorlari” kartotekalari tashkil qilingan

Moddiy-texnik ta’minotni mustahkamlash hamda foydalanuvchilarga taqdim etilayotgan xizmat turlarini yangi axborot texnologiyalari asosida takomillashtirib borish maqsadida  elektron o‘quv zali   7 ta kompyuter, 1 ta nusxa ko‘chirish apparati, 2 ta skaner bilan ta’minlangan. O‘quv zalida elektron kutubxona tashkil etilgan bo‘lib, uning xajmi 385 Gb dan iborat. Elektron kutubxonaga o‘quv darsliklar, o‘quv-uslubiy majmualar, uslubiy qo‘llanmalar, tibbiyot sohasiga oid ilmiy jurnallar, badiiy adabiyotlarning elektron versiyalari joylashtirilgan. Axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining kutubxonachilik sohasida  qo‘llanilishi va internetning keng yoyilishi foydalanuvchilarga xizmat ko‘rsatishning yangi shakllarini keltirib chiqarmoqda. Elektron o‘quv zalida foydalanuvchilar uchun hujjatni skanerlash, kseronusxa olish, matnni printerda chop qilish, hujjatni axborot tashuvchilarda yozib berish xizmatlari yo‘lga qo‘yilgan.

Axborot-resurs markazida muntazam ravishda  yangi olingan o‘quv adabiyotlarining tezkor axborot ro‘yxatlari tuzilib, institutning saytiga (adti.uz) kiritib boriladi. Tezkor axborot ro‘yxatlar dekanatlarga va  ilmiy kengash yig‘ilishlarida  professor – o‘qituvchilarga tarqatilib boriladi. YAngi olingan adabiyotlar bo‘yicha o‘quv zallari va kitob berish abonementlarida adabiyotlar ko‘rgazmalari tashkil qilingan.

Axborot – resurs markazini yagona integrallashgan axborot kutubxona  optik tolali  “Elektron ta’lim” milliy tarmog‘iga ulash imkoniyati yaratildi.

Axborot kutubxona jarayonlarini avtomatlashtirish  va kutubxona ishiga  ilg‘or axborot kommunikatsion texnologiyalarini tatbiq kilish maqsadida zamonaviy ARMAT dasturi bilan ta’minlandi. ARMAT dasturining yig‘ma elektron kataloglashtirish bo‘limiga  9036 nomda adabiyotlarning  elektron tavsifi kiritildi.

Elektron o‘quv zalida jami 249 ming nusxadan ortiq elektron ma’lumotlar mavjud.  Jumladan darsliklar, o‘quv qo‘llanmalar, ma’ruza matnlari, o‘quv metodik qo‘llanmalar, Rossiyada nashr etilgan tibbiyotga oid jurnallar, chet el adabiyotlari, badiiy adabiyotlar va boshqalar.

Axborot-resurs markazining ko‘rgazmalar faoliyati kutubxonachilik xizmati ko‘rsatishning muhim tarkibiy qismidir.  Ish jarayonida ko‘rgazmali targ‘ibotning quyidagi usullaridan keng foydalanilmoqda:  dolzarb mavzular  bo‘yicha adabiyotlarning kitob-illyustrativ ko‘rgazmalari; muhim va xotira sanalarga doir, o‘quv jarayoniga yordam sifatidagi ekspozitsiya; shuningdek, noan’anaviy ko‘rgazmalar, savolnomalar ko‘rgazmasi, fikr-mulohazalar ko‘rgazmasi, bir portret -ko‘rgazmasi,    bir kitob -ko‘rgazmasi va boshqalar.

Andijon mashinasozlik instituti, Andijon qishloq xo‘jalik instituti, Andijon davlat universiteti axborot resurs markazlaridan o‘quv jarayoni uchun namunaviy dasturlarda ko‘rsatilgan adabiyotlar bilan ta’minlash ishlari bo‘yicha o‘zaro hamkorlik ishlari amalga oshirilmoqda.

Bobur nomli viloyat axborot-kutubxona markazidan badiiy adabiyotlar, Alisher Navoiy  nomli O‘zbekiston Milliy kutubxonasidan 248000 ming nomdagi turli mavzulardagi adabiyotlarning to‘liq matndagi elektron shakllari olindi. Toshkent shahridagi Tibbiyot akademiyasi, Toshkent pediatriya instituti, Toshkent axborot texnologiyalari universiteti axborot – resurs markazlari, Sog‘likni saqlash Vazirligining Respublika Davlat tibbiyot kutubxonasi va  boshqa viloyatlar  axborot resurs markazlari bilan o‘zaro hamkorlik ishlari olib borilmoqda.

Hozirgi kunda talabalarning o‘quv mashg‘ulotlaridan bo‘sh vaqtlarini mazmunli o‘tkazish hamda ularni badiiy adabiyotlarga bo‘lgan ehtiyojlarini qondirish maqsadida  turli mavzularda uchrashuv, adabiy-badiiy, munozara bahs kechalari institutning jamoat tashkilotlari bilan hamkorlikda muntazam ravishda o‘tkazib borilmoqda.

Ayniqsa, buyuk mutafakkir shoir, yozuvchi davlat arbobi Alisher Navoiy  tavalludining 574 yilligiga bag‘ishlab, hamyurtimiz, shox va shoir Z.M.Bobur  tavalludiga bag‘ishlab o‘tkazilgan adabiy kecha talabalarda katta taassurot qoldirmoqda.